System Gwarantowanej Jakości Żywności QAFP
QAFP (Quality Assurance for Food Products) to krajowy system jakości żywności, którego celem jest zapewnienie wysokiej i powtarzalnej jakości produktów pochodzenia zwierzęcego. Określa wymagania produkcyjne i jakościowe dotyczące kolejnych ogniw łańcucha żywnościowego, czyli chowu, żywienia zwierząt, transportu, uboju i rozbroju, a także przetwarzania, pakowania oraz dystrybucji produktów.
W Systemie Gwarantowanej Jakości Żywności QAFP szczególny nacisk kładzie się na dobrostan zwierząt, identyfikowalność surowców i produktów, nadzór nad procesem produkcji oraz prowadzenie wymaganej dokumentacji. Zasady systemu uwzględniają m.in. dobrą praktykę rolniczą i produkcyjną, wymagania dotyczące bezpieczeństwa żywności oraz kryteria określone w części ogólnej systemu i odpowiednich zeszytach branżowych.
Certyfikacja prowadzona przez niezależną jednostkę certyfikującą potwierdza, że działalność objęta oceną jest zgodna z wymaganiami systemu QAFP. Pełna identyfikowalność umożliwia prześledzenie pochodzenia produktu i kolejnych etapów jego wytwarzania. Dla odbiorców stanowi to czytelną informację, że produkcja podlega określonym zasadom i regularnym czynnościom kontrolnym.
System QAFP został opracowany w 2009 roku z inicjatywy Unii Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego, która pełni funkcję Administratora Systemu QAFP. Centrum Jakości AgroEko prowadzi certyfikację indywidualną i zbiorową podmiotów działających na terenie całego kraju.
Jakie wymagania określa system QAFP?
Szczegółowe wymagania systemu zależą od rodzaju działalności i wybranego zeszytu branżowego. Mogą dotyczyć między innymi pochodzenia i żywienia zwierząt, warunków chowu, transportu, parametrów surowca, przebiegu procesu technologicznego, pakowania, znakowania oraz dokumentowania produkcji.
Przykładowo mięso drobiowe objęte systemem nie może zawierać dodanej wody ani substancji dodatkowych. W przypadku mięśnia piersiowego kurczaka i indyka wymagana wartość pH wynosi 5,8-6,0 i powinna zostać osiągnięta do 10 godzin od uboju. Wymagania obejmują między innymi mięso z piersi kurczaka i piersi indyka, tusze oraz pozostałe wskazane elementy drobiowe. Mięso kurczaka powinno być pakowane w atmosferze gazów obojętnych, a parametry procesu pakowania muszą być kontrolowane i dokumentowane.
W przypadku wędlin wymagania odnoszą się do surowców i dodatków, parametrów procesów technologicznych oraz cech gotowego produktu. System obejmuje wieprzowe i drobiowe produkty mięsne, klasyfikowane między innymi według rodzaju mięsa i stopnia rozdrobnienia surowca. Przestrzeganie szczegółowych standardów i prowadzenie dokumentacji procesu produkcyjnego służą utrzymaniu wysokiej, powtarzalnej jakości wędlin QAFP.
Zakres systemu QAFP
Centrum Jakości AgroEko prowadzi certyfikację na zgodność z wymaganiami części ogólnej systemu oraz właściwych zeszytów branżowych.
Zeszyty branżowe akredytowane:
- Kulinarne mięso wieprzowe – wymagania produkcyjne i jakościowe.
- Tusze, elementy i mięso z kurczaka i indyka – wymagania produkcyjne i jakościowe.
- Wędliny – wymagania produkcyjne i jakościowe.
Zeszyty branżowe nieakredytowane:
- Konserwy – wymagania produkcyjne i jakościowe.
- Mięso mielone – wymagania produkcyjne i jakościowe.
- Wyroby mięsne na grilla lub do pieczenia – wymagania produkcyjne i jakościowe.
- Wyroby garmażeryjne – wymagania produkcyjne i jakościowe.
Aktualne wymagania systemowe i poszczególne zeszyty branżowe są dostępne tutaj. Dodatkowe informacje można uzyskać w Centrum Jakości AgroEko oraz na stronie Administratora Systemu QAFP.
Korzyści z certyfikacji QAFP
Certyfikat QAFP potwierdza zgodność produkcji z jasno określonymi wymaganiami i pozwala wyróżnić produkty na rynku. Dla producenta jest niezależnym potwierdzeniem sposobu prowadzenia działalności, a dla klientów i partnerów handlowych – informacją o kontrolowanym pochodzeniu oraz powtarzalnych parametrach produktów.
- Możliwość posługiwania się znakiem jakości QAFP – Po uzyskaniu certyfikatu producent może stosować oznaczenia systemowe zgodnie z obowiązującymi zasadami.
- Niezależne potwierdzenie zgodności produkcji – Certyfikacja wykazuje, że działalność objęta zakresem certyfikatu spełnia wymagania systemu QAFP i właściwego zeszytu branżowego.
- Pełna identyfikowalność produktów – System porządkuje przepływ informacji i dokumentacji na każdym etapie produkcji, co pozwala prześledzić pochodzenie surowców oraz drogę gotowego produktu.
- Powtarzalna jakość produkcji – Ujednolicone wymagania dotyczące surowców, procesów i gotowych wyrobów pomagają utrzymać określone parametry kolejnych partii produktów.
- Większe zaufanie odbiorców – Certyfikat QAFP wzmacnia wiarygodność producenta w relacjach z konsumentami, dystrybutorami, sieciami handlowymi i innymi partnerami biznesowymi.
- Lepsze wyróżnienie oferty – Znak QAFP może stanowić konkretny argument sprzedażowy, zwiększać konkurencyjność produktów i wspierać budowanie rozpoznawalności marki.
- Udział w działaniach promocyjnych – Uczestnicy systemu mogą korzystać z działań wspierających rozpoznawalność certyfikowanych produktów i polskiej żywności wysokiej jakości.
- Możliwość ubiegania się o wsparcie finansowe – Spełnienie wymagań systemu umożliwia ubieganie się o wybrane formy wsparcia, w tym płatności związane z ekoschematem „Dobrostan zwierząt”. Przyznanie środków zależy od spełnienia wszystkich zasad danego programu.
Etapy certyfikacji w systemie QAFP
Proces certyfikacji QAFP obejmuje zgłoszenie uczestnictwa, weryfikację dokumentacji, audyt oraz ocenę jego wyników. Poniżej przedstawiamy, jak przebiega certyfikacja prowadzona przez Centrum Jakości AgroEko.
1. Zgłoszenie uczestnictwa w systemie QAFP
Pierwszym krokiem jest wypełnienie formularza „Zgłoszenie uczestnictwa w Systemie Gwarantowanej Jakości Żywności QAFP”. Dokument należy przekazać do Centrum Jakości AgroEko w formie wskazanej w formularzu. Jednostka przekazuje zgłoszenie do Administratora Systemu w celu jego rejestracji.
Na podstawie informacji zawartych w zgłoszeniu przygotowywana jest indywidualna oferta certyfikacji. Oryginał dokumentu należy przesłać na adres:
Centrum Jakości AgroEko Sp. z o.o.
ul. Młynarska 42
01-171 Warszawa
[Zgłoszenie do systemu QAFP]
2. Weryfikacja dokumentacji i zawarcie umowy
Po otrzymaniu zgłoszenia Centrum Jakości AgroEko sprawdza zakres działalności i przekazuje dokumenty potrzebne do rozpoczęcia procesu certyfikacji. Są to między innymi wniosek o certyfikację, umowa o współpracy, aktualny cennik oraz numer rejestracyjny nadany przez jednostkę. Po uzgodnieniu warunków współpracy następuje podpisanie umowy.
[Wniosek o certyfikację]
3. Audyt certyfikacyjny
Termin audytu jest ustalany bezpośrednio z wyznaczonym inspektorem. Podczas kontroli oceniana jest zgodność działalności z wymaganiami systemu QAFP, częścią ogólną oraz właściwymi zeszytami branżowymi. Zakres czynności kontrolnych może obejmować dokumentację, warunki chowu lub produkcji, identyfikowalność, stosowane procedury i sposób znakowania produktów. W uzasadnionych przypadkach mogą zostać pobrane próbki do analiz laboratoryjnych.
Po zakończeniu audytu inspektor sporządza protokół lub raport zawierający wyniki oceny. Wnioskodawca zapoznaje się z dokumentem i potwierdza zawarte w nim informacje zgodnie z obowiązującą procedurą.
4. Przegląd wyników i decyzja certyfikacyjna
Dokumentacja z audytu podlega przeglądowi technicznemu prowadzonemu przez uprawniony personel Centrum Jakości AgroEko. Na podstawie wyników audytu, dokumentacji oraz ewentualnych działań korygujących jednostka podejmuje decyzję o wydaniu albo odmowie wydania certyfikatu.
W przypadku odmowy wydania certyfikatu Wnioskodawca otrzymuje pisemne zawiadomienie wraz z uzasadnieniem oraz informacją o możliwości i trybie odwołania.
5. Wydanie certyfikatu QAFP
Po uzyskaniu pozytywnej decyzji Wnioskodawca otrzymuje certyfikat QAFP potwierdzający zgodność działalności w określonym zakresie z wymaganiami systemu. Certyfikat jest ważny przez 12 miesięcy. W okresie jego ważności posiadacz może korzystać z certyfikatu i oznaczeń systemowych na zasadach określonych przez Administratora Systemu oraz jednostkę certyfikującą.
6. Nadzór nad certyfikatem
Centrum Jakości AgroEko prowadzi nadzór nad wydanymi certyfikatami zgodnie z programem certyfikacji. Obejmuje on audyty nadzorcze oraz inne działania przewidziane w programie. Posiadacz certyfikatu może również złożyć wniosek o rozszerzenie lub ograniczenie zakresu certyfikacji.
W przypadku stwierdzenia niezgodności jednostka może zastosować środki adekwatne do zaistniałej sytuacji:
- upomnienie,
- ostrzeżenie,
- ograniczenie certyfikatu,
- zawieszenie certyfikatu,
- cofnięcie certyfikatu.
Producent ma prawo odwołać się od podjętej decyzji zgodnie z obowiązującą procedurą.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące zabezpieczone: system gwarantowanej jakości żywności qafp
Proces rozpoczyna się od wypełnienia i przesłania zgłoszenia uczestnictwa w systemie QAFP. Po jego weryfikacji Centrum Jakości AgroEko przekazuje Wnioskodawcy dokumenty potrzebne do rozpoczęcia certyfikacji, w tym wniosek, umowę i informacje o opłatach. Po podpisaniu umowy przeprowadzany jest audyt certyfikacyjny, a następnie przegląd jego wyników i wydanie decyzji.
Formularze, rejestry i pozostałe dokumenty zgłoszeniowe są dostępne w zakładce [Dokumenty do pobrania]. Wniosek o odstępstwo można znaleźć na stronie Administratora Systemu QAFP.
Zakres certyfikacji zależy od właściwego zeszytu branżowego. System QAFP obejmuje produkcję zwierzęcą, transport, ubój, rozbiór, przetwórstwo i dystrybucję w zakresie określonym dla danej kategorii produktów.
Certyfikacja może dotyczyć między innymi kulinarnego mięsa wieprzowego, tusz, elementów i mięsa z kurczaka oraz indyka, wędlin, konserw, mięsa mielonego, wyrobów mięsnych na grilla lub do pieczenia oraz wyrobów garmażeryjnych.
Centrum Jakości AgroEko prowadzi certyfikację indywidualną oraz certyfikację zbiorową w zakresie określonym w programie certyfikacji.
Koszt całorocznego procesu certyfikacji, w tym kontroli, zależy od rodzaju działalności, zakresu objętego oceną oraz typu certyfikacji. Indywidualna oferta jest przygotowywana na podstawie informacji zawartych w zgłoszeniu uczestnictwa.
Wnioskodawca otrzymuje informację o wysokości i sposobie naliczania opłat przed podpisaniem umowy. Aktualne informacje znajdują się w zakładce [Cennik i opłaty].
Audyt przeprowadza wykwalifikowany inspektor w uzgodnionym terminie. Weryfikuje dokumentację oraz sposób spełnienia wymagań systemu w gospodarstwie lub zakładzie. W zależności od zakresu certyfikacji kontrola może dotyczyć warunków chowu, procesu produkcji, identyfikowalności, parametrów produktów, pakowania i znakowania.
Jeżeli wymagają tego okoliczności, próbki pobierane podczas audytu mogą zostać przekazane do analiz laboratoryjnych. Po pozytywnym zakończeniu procesu wydawany jest certyfikat QAFP ważny przez 12 miesięcy. W okresie jego ważności działalność pozostaje pod nadzorem jednostki certyfikującej.
Uczestnicy systemu QAFP mogą ubiegać się o płatności przewidziane dla producentów spełniających warunki ekoschematu „Dobrostan zwierząt”. Sam certyfikat nie oznacza automatycznego przyznania wsparcia – konieczne jest spełnienie wszystkich wymagań programu i złożenie odpowiedniego wniosku.
W przypadku tuczników wymagane są:
- opracowanie planu ograniczenia zużycia antybiotyków,
- zwiększenie powierzchni bytowej o co najmniej 20%,
- spełnienie warunków dotyczących pochodzenia zwierząt.
W przypadku drobiu należy:
- opracować plan ograniczenia zużycia antybiotyków,
- zmniejszyć zagęszczenie obsady o co najmniej 5%.
Szczegółowe informacje dotyczące zasad przyznawania wsparcia są dostępne na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Skargę lub odwołanie należy złożyć do Centrum Jakości AgroEko w formie pisemnej. Odwołanie od decyzji jednostki certyfikującej powinno wpłynąć w terminie 30 dni roboczych od dnia otrzymania decyzji. Postępowanie wyjaśniające rozpoczyna się nie później niż w ciągu 14 dni od daty rejestracji reklamacji, skargi lub odwołania.
Standardowy termin zakończenia postępowania wynosi 30 dni. W szczególnie uzasadnionych przypadkach może zostać wydłużony do 60 dni, o czym osoba składająca skargę lub odwołanie jest informowana pisemnie.
Po zakończeniu postępowania Centrum Jakości AgroEko przekazuje pisemną informację o podjętej decyzji. Ponowne odwołanie jest rozpatrywane zgodnie z kolejnymi etapami procedury, z udziałem Prezesa Centrum Jakości AgroEko i Komitetu Doraźnego. Decyzja podjęta po zakończeniu tego etapu jest ostateczna.