Produkcja Ekologiczna

Koszt certyfikacji zależy od rodzaju i wielkości gospodarstwa oraz zakresu prowadzonej działalności. Szczegółowy cennik dostępny jest w ofercie Centrum Jakości AgroEko. Sprawdź cennik

Proces certyfikacji w ramach produkcji ekologicznej rozpoczyna się od zgłoszenia działalności do jednostki certyfikującej. Należy złożyć zgłoszenie działalności, wniosek o certyfikację oraz podpisać umowę.

Po przekazaniu wymaganych dokumentów rozpoczynają się kolejne etapy certyfikacji i kontroli. Działalność prowadzona w ramach produkcji ekologicznej podlega wymaganiom określonym w obowiązujących przepisach oraz systemowi kontroli.

Czas trwania procesu certyfikacji zależy od terminu zgłoszenia, kompletności dokumentacji oraz wyników kontroli. Certyfikat jest wydawany po zakończeniu oceny zgodności. W przypadku rozpoczęcia ekologicznej produkcji rolniczej może obowiązywać również okres konwersji. Jego długość zależy od rodzaju prowadzonej produkcji i nie zawsze wynosi trzy lata.

Każde gospodarstwo objęte systemem rolnictwa ekologicznego podlega co najmniej jednej kontroli w roku. Zakres kontroli zależy od rodzaju i zakresu działalności prowadzonej przez producenta ekologicznego.

Podczas kontroli inspektor weryfikuje między innymi dokumentację gospodarstwa, powierzchnie upraw, stan produkcji, pochodzenie materiału siewnego, stosowane środki produkcji oraz identyfikowalność produktów. Kontrola obejmuje zgodność działalności z wymaganiami obowiązującymi w ramach produkcji ekologicznej.

Producent ekologiczny jest zobowiązany do prowadzenia dokumentacji potwierdzającej zgodność gospodarstwa ekologicznego z wymaganiami rolnictwa ekologicznego. Zakres dokumentacji zależy od rodzaju prowadzonej działalności.

Najczęściej wymagane są:

• ewidencja zabiegów agrotechnicznych,
• rejestr zakupów środków produkcji,
• dokumenty zakupu materiału siewnego i sadzeniaków,
• dokumentacja dotycząca zbiorów i sprzedaży produktów,
• ewidencja zwierząt oraz ich przemieszczania w przypadku produkcji zwierzęcej,
• dokumenty zakupu pasz i dodatków paszowych,
• dokumentacja weterynaryjna.

Wzory rejestrów dostępne są w zakładce „Pliki do pobrania”.

Podstawowym aktem prawnym regulującym zasady produkcji ekologicznej w Unii Europejskiej jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych.

Rozporządzenie określa wymagania dotyczące między innymi produkcji roślinnej i zwierzęcej, kontroli oraz certyfikacji producentów ekologicznych. Przepisy są uzupełniane przez akty wykonawcze i delegowane Komisji Europejskiej, które regulują między innymi zasady prowadzenia ekologicznej produkcji, okresy konwersji, wymagania dotyczące zwierząt oraz wykazy środków i substancji dopuszczonych do stosowania.

Produkcja ekologiczna podlega również systemowi urzędowych kontroli określonemu w przepisach Unii Europejskiej.

Zobacz obowiązujące akty prawne: Przepisy unijne – Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Portal Gov.pl Akty prawne – Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Portal Gov.pl 

Aktualny certyfikat ekologiczny można znaleźć w systemie TRACES prowadzonym przez Komisję Europejską. System umożliwia weryfikację ważności certyfikatów oraz danych dotyczących certyfikowanych producentów ekologicznych. Jeżeli potrzebujesz pomocy w odnalezieniu certyfikatu lub pobraniu jego kopii, możesz skontaktować się z Centrum Jakości AgroEko.

Certyfikat może zostać wydany producentowi po podjęciu decyzji o spełnieniu wymagań certyfikacyjnych oraz wymagań dotyczących wyrobu, a także po zawarciu i podpisaniu umowy o certyfikację.

Wymagania certyfikacyjne obejmują między innymi terminowe wnoszenie opłat za usługę, dostępność producenta do przeprowadzenia kontroli, terminowe przekazywanie wymaganej dokumentacji, odpowiednie posługiwanie się przez certyfikowanego producenta logo i nazwą jednostki oraz podejmowanie działań nienarażających dobrego imienia jednostki.

Certyfikat wydawany jest na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy. Termin ważności certyfikatu nie może rozpocząć się wcześniej niż w dniu jego wydania.

W przypadku podjęcia decyzji o odmowie wydania certyfikatu wnioskodawca otrzymuje pisemne zawiadomienie wraz z informacją o możliwości oraz trybie odwołania od decyzji.

Po uzyskaniu certyfikatu w zakresie objętym wnioskiem wnioskodawca ma prawo do umieszczania logo Centrum Jakości AgroEko sp. z o.o. na etykietach produktów oraz materiałach reklamowych dotyczących obszaru kontrolowanego przez Centrum Jakości AgroEko.

Szczegółowe zasady stosowania logo i nazwy jednostki określa „Umowa o warunkach stosowania certyfikatu i znaku oraz nazwy Centrum Jakości AgroEko sp. z o.o.”. Umowa jest podpisywana przez strony po odbyciu kontroli zgodności, na wniosek producenta, który zamierza stosować znak i nazwę jednostki.

Informacje dotyczące nawozów i środków poprawiających właściwości gleby dopuszczonych do stosowania w produkcji ekologicznej można znaleźć w wykazie prowadzonym przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach. W rolnictwie ekologicznym znaczenie ma utrzymanie i poprawa żyzności gleby. Stosowane metody oraz środki muszą być zgodne z wymaganiami obowiązującymi w produkcji ekologicznej.

Informacje dotyczące środków ochrony roślin dopuszczonych do stosowania w produkcji ekologicznej są dostępne w wykazie prowadzonym przez Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy w Poznaniu. W produkcji ekologicznej stosowanie syntetycznych środków ochrony roślin jest ściśle ograniczone zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W produkcji ekologicznej należy stosować przede wszystkim ekologiczny lub znajdujący się w okresie konwersji materiał przeznaczony do reprodukcji roślin. W przypadku materiału siewnego musi on również spełniać wymagania dotyczące wytwarzania, jakości oraz obrotu określone w ustawie o nasiennictwie i przepisach wykonawczych.

Wykaz dostępnego ekologicznego lub będącego w okresie konwersji materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin dostępny jest na stronach właściwych instytucji. Jeżeli w wykazie nie ma materiału, którym zainteresowany jest podmiot prowadzący produkcję ekologiczną, może on wystąpić do wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa o zezwolenie na zastosowanie nieekologicznego materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin.

Więcej informacji można znaleźć na stronie:  https://www.gov.pl/web/rolnictwo/material-rozmnozeniowy-roslin-w-produkcji-ekologicznej

Stosowanie nieekologicznego materiału siewnego lub nasadzeniowego bez wymaganej zgody może skutkować nałożeniem sankcji zgodnie z zasadami dotyczącymi stwierdzonych niezgodności:  „Wspólnym katalogiem środków w przypadku stwierdzonych niezgodności, o którym mowa w 41 ust. 4 rozporządzenia 2018/848”

Przydatne materiały dotyczące prowadzenia gospodarstwa ekologicznego dostępne są między innymi na stronach:

• Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w tym metodyki produkcji ekologicznej (Metodyki dla produkcji ekologicznej – Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Portal Gov.pl ).
• Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, które publikuje materiały dotyczące produkcji roślinnej i zwierzęcej (Broszury / Publikacje – Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie link).

W opracowaniach można znaleźć informacje dotyczące między innymi upraw ekologicznych, innych roślin, ochrony roślin, żywienia zwierząt oraz dobrostanu zwierząt.

Osoby prowadzące działalność metodami ekologicznymi, posiadające certyfikat i kontynuujące działalność w zakresie objętym certyfikacją, są zobowiązane między innymi do:

• przedstawienia Rocznego Planu Produkcji do końca kwietnia każdego roku,
• wniesienia pierwszej części opłaty za pełniony nadzór, w tym proces kontroli, do końca lutego każdego roku.

Producent pozostający pod nadzorem Centrum Jakości AgroEko jest również zobowiązany do zgłaszania wszystkich zmian dotyczących opisu jednostki bez zbędnej zwłoki, w formie pisemnej, nie później niż w ciągu 2 tygodni od wystąpienia zmiany.

Jeżeli Centrum Jakości AgroEko stwierdzi brak spełnienia wymagań przez producenta, może zastosować wobec niego sankcje.

Sankcje są stosowane adekwatnie do zaistniałej sytuacji i mogą dotyczyć stwierdzonych niezgodności w poszczególnych punktach kontroli oraz kwestii kontraktowych pomiędzy producentem a Centrum Jakości AgroEko. Sankcje są nadawane zgodnie ze „Wspólnym katalogiem środków w przypadku stwierdzonych niezgodności, o którym mowa w art. 41 ust. 4 rozporządzenia 2018/848”. Producentowi przysługuje prawo odwołania się od decyzji o przyznaniu sankcji do Prezesa Centrum Jakości AgroEko sp. z o.o.

W przypadku kwestii spornych powstałych podczas procesu certyfikacji Centrum Jakości AgroEko zapewnia ich rozpatrzenie i analizę zgodnie z obowiązującymi procedurami. Od decyzji podjętej przez Centrum Jakości AgroEko przysługuje odwołanie. Powinno ono zostać złożone w formie pisemnej w terminie 30 dni roboczych od dnia otrzymania decyzji.

Postępowanie wyjaśniające jest podejmowane niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od daty rejestracji skargi lub odwołania. Standardowy termin zakończenia postępowania wynosi 30 dni, a w przypadkach szczególnie skomplikowanych może zostać wydłużony do 60 dni. W przypadku przedłużenia terminu postępowania wyjaśniającego osoba wnosząca skargę lub odwołanie jest o tym fakcie powiadamiana pisemnie.

Po zakończeniu postępowania Centrum Jakości AgroEko informuje osobę składającą odwołanie lub skargę o podjętej decyzji. W przypadku ponownego odwołania sprawa jest kierowana do Prezesa Centrum Jakości AgroEko, który przekazuje dokumentację do rozpatrzenia przez Komitet Doraźny. Komitet przedstawia swoje stanowisko Członkowi Zarządu Centrum Jakości AgroEko, który podejmuje ostateczną decyzję.

Tak. Rolnicy ekologiczni mogą ubiegać się o zwrot części kosztów kontroli i certyfikacji w ramach dostępnych instrumentów wsparcia. Szczegółowe informacje dotyczące zasad przyznawania wsparcia warto sprawdzać w aktualnych informacjach publikowanych przez właściwe instytucje.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej wojewódzki inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych jest właściwy do wydawania zezwoleń, postanowień oraz uznań na wniosek, w drodze decyzji w sprawie odstępstw od warunków produkcji ekologicznej.

Aktualne wydania wniosków można znaleźć na stronie internetowej: https://www.gov.pl/web/ijhars/decyzje-wydawane-przez-wijhars

• Wniosek o wydanie zgody na wprowadzenie nieekologicznych młodych zwierząt akwakultury do ekologicznej jednostki produkcyjnej w celach odchowu (formularz F-19/BRE-07-IR-01) – zezwolenie o którym mowa w pkt 3.1.2.1 akapit drugi w części III załącznika II do rozporządzenia 2018/848,
• Wniosek o wydanie zgody na wprowadzenie zwierząt z chowu nieekologicznego do ekologicznej jednostki produkcyjnej (formularz F-2/BRE-07-IR-01) – zezwolenie, o którym mowa w pkt 1.3.4.4 w części II załącznika II do rozporządzenia 2018/848,
• Wniosek o wydanie zgody na wprowadzenie do ekologicznej jednostki produkcji drobiarskiej nieekologicznego drobiu (formularz F-9/BRE-07-IR-01) – postanowienie, o którym mowa w pkt 1.3.4.3 w części II załącznika II do rozporządzenia 2018/848,
• Wniosek o uznanie z mocą wsteczną wcześniejszego okresu, jako części okresu konwersji (formularz F-5/BRE-07-IR-01) – uznawanie wcześniejszego okresu za część okresu konwersji zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia 2018/848,
• Wniosek o wydanie zgody na zastosowanie dodatku azotynu sodu lub azotanu potasu (formularz F-12/BRE-07-IR-01) – uznawanie, że okoliczności będące warunkiem użycia dodatku zostały wykazane w sposób wymagany przez właściwy organ – w przypadku gdy, zgodnie z sekcją A1 w części A załącznika V do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/1165 z dnia 15 lipca 2021 r. zezwalającego na stosowanie niektórych produktów i substancji w produkcji ekologicznej oraz ustanawiającego ich wykazy , dodatek może być użyty wyłącznie po wykazaniu tych okoliczności w sposób wymagany przez właściwy organ,
• Wniosek o wydanie zgody na przycinanie ogonów owiec, przycinanie dziobów, usuwanie zawiązków rogów lub rogów (formularz F-3/BRE-07-IR-01) – wydawanie zezwoleń na zastosowanie zabiegów, o których mowa w pkt 1.7.8 w części II załącznika II do rozporządzenia 2018/848,
• Wniosek o wydanie zgody na odstępstwa od warunków produkcji ekologicznej w związku z zaistniałymi okolicznościami katastroficznymi (formularz F-10/BRE-07-IR-01) – zezwolenie na zastosowanie odstępstw, o których mowa w art. 3 ust. 2–9 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2020/2146 z dnia 24 września 2020 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 w odniesieniu do wyjątkowych zasad produkcji w przypadku produkcji ekologicznej.

Wojewódzki inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przekazuje niezwłocznie kopię wydanej decyzji jednostce certyfikującej, obejmującej kontrolą urzędową producenta ekologicznego zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) tiret 1 ww. ustawy Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych jest właściwy do wydawania zezwoleń, o których mowa w art. 25 ust. 1 rozporządzenia 2018/848, tj. zezwoleń na tymczasowe stosowanie na swoim terytorium nieekologicznych składników pochodzenia rolnego w produkcji przetworzonej żywności ekologicznej (maksymalnie przez sześć miesięcy). Powyższe zezwolenie wydawane jest na wniosek podmiotu w przypadku gdy jest to konieczne do zapewnienia dostępu do niektórych składników pochodzenia rolnego oraz w przypadku gdy takie składniki nie są dostępne w postaci ekologicznej w wystarczającej ilości. Niniejsze zezwolenie ma zastosowanie do wszystkich podmiotów w tym państwie członkowskim.

W przypadku podejrzenia skażenia uprawy niedozwolonymi środkami ochrony roślin lub zaistnienia takiej sytuacji należy postępować zgodnie z zasadami określonymi dla producentów ekologicznych [link].

Unijne logo produkcji ekologicznej jest stosowane zgodnie z wymaganiami dotyczącymi znakowania produktów ekologicznych. Produkty oznaczane jako ekologiczne muszą spełniać wymagania określone w przepisach oraz podlegać systemowi kontroli i certyfikacji.

Przy stosowaniu logo należy zwrócić uwagę między innymi na jego minimalną wielkość, kolor oraz proporcje. Minimalna wysokość logo wynosi 9 mm, a szerokość 13,5 mm. W przypadku bardzo małych opakowań minimalna wysokość może zostać zmniejszona do 6 mm. W jednym polu widzenia z logo powinien znajdować się również numer kodowy jednostki certyfikującej oraz oznaczenie miejsca, w którym wyprodukowano nieprzetworzone produkty rolne wykorzystane do wytworzenia produktu końcowego.

• Szczegóły dotyczące stosowania logo produkcji ekologicznej: Wytyczne KE dotyczące stosowania logo produkcji ekologicznej.
• Logo produkcji ekologicznej do pobrania w różnych formatach: https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/farming/organic-farming/organic-logo_pl