Przetwórstwo i dystrybucja (obrót produktów ekologicznych)
Dystrybucja produktów ekologicznych obejmuje działalność związaną z pozyskiwaniem, zakupem oraz wprowadzaniem do obrotu produktów ekologicznych lub produktów w okresie konwersji, bez ingerencji w ich skład czy właściwości. W tym obszarze działają między innymi dystrybutorzy, sprzedawcy, sklepy internetowe oraz podmioty pośredniczące w obrocie żywnością ekologiczną.
Centrum Jakości AgroEko sp. z o.o. (PL-EKO-09) jest jednostką certyfikującą upoważnioną do przeprowadzania procesów kontrolnych i certyfikacji na terenie całej Polski. Prowadzimy niezależną ocenę zgodności przedsiębiorców i podmiotów działających na rynku produktów ekologicznych, w tym w zakresie dystrybucji i wprowadzania do obrotu.
Dystrybucja i wprowadzanie produktów ekologicznych do obrotu
Przez dystrybucję i wprowadzanie do obrotu produktów ekologicznych rozumie się pozyskanie, w tym zakup, produktów od innego podmiotu posiadającego certyfikat w zakresie produkcji ekologicznej oraz ich dalszą dystrybucję lub sprzedaż bez ingerencji w produkt.
Podmiot prowadzący wyłącznie dystrybucję lub wprowadzający produkty ekologiczne do obrotu nie może w ramach tej działalności produkować ani przygotowywać produktów ekologicznych. Dotyczy to również dokonywania zmian w oznakowaniu odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji.
Jeżeli dystrybutor przechowuje produkty ekologiczne, powinien dodatkowo zgłosić działalność w zakresie przechowywania. Zakres certyfikacji powinien odpowiadać rzeczywiście prowadzonej działalności.
Kto podlega certyfikacji?
Certyfikacji podlegają podmioty prowadzące działalność w zakresie produkcji, przygotowania, przechowywania, dystrybucji, importu, eksportu oraz wprowadzania do obrotu produktów ekologicznych. Obowiązek objęcia systemem kontroli może dotyczyć również podmiotów pośredniczących, które nie mają bezpośredniego kontaktu z produktem.
Dotyczy to także sklepów internetowych oraz podmiotów pośredniczących w sprzedaży produktów ekologicznych. Sam fakt, że podmiot nie ma fizycznego kontaktu z produktem, nie oznacza automatycznie zwolnienia z obowiązku certyfikacji. Przepisy przewidują jednak określone odstępstwa od obowiązku posiadania certyfikatu, między innymi dla niektórych podmiotów sprzedających opakowane produkty ekologiczne konsumentom lub ostatecznym odbiorcom. Szczegółowe warunki zależą od rodzaju prowadzonej działalności.
Certyfikacja dystrybucji produktów ekologicznych
Proces certyfikacji obejmuje ocenę dokumentacji oraz kontrolę prowadzonej działalności i systemów zapewniających identyfikowalność produktów ekologicznych. Wydany certyfikat potwierdza spełnianie wymagań dotyczących zgłoszonych działań związanych z produktami ekologicznymi.
System certyfikacji obejmuje również podmioty prowadzące przetwórstwo ekologiczne, przygotowanie, pakowanie i znakowanie, jeżeli taki zakres działalności został zgłoszony. W przypadku samej dystrybucji nie jest natomiast dopuszczalne dokonywanie zmian w oznakowaniu odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji.
Produkty ekologiczne na rynku Unii Europejskiej
Dystrybucja i obrót produktami ekologicznymi podlegają wymaganiom określonym w obowiązujących przepisach prawa. Podmioty objęte systemem certyfikacji podlegają kontroli i nadzorowi zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 oraz rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 i przepisami wydanymi na ich podstawie.
Certyfikacja może obejmować również działalność związaną z importem produktów ekologicznych z państw trzecich oraz eksportem produktów ekologicznych z Unii Europejskiej do państw trzecich. W przypadku importu wymagania zależą od obowiązujących przepisów dotyczących przywozu produktów ekologicznych na teren Unii Europejskiej.
Identyfikowalność i kontrola produktów ekologicznych
System produkcji ekologicznej opiera się na zasadzie pełnej identyfikowalności produktów, od pola do odbiorcy końcowego. W przypadku dystrybucji oznacza to konieczność zachowania zgodności prowadzonej działalności z wymaganiami systemu oraz zapewnienia możliwości identyfikacji produktów objętych certyfikacją.
Centrum Jakości AgroEko prowadzi kontrole podmiotów działających w Polsce za pośrednictwem sieci wykwalifikowanych inspektorów. Każdy certyfikowany podmiot podlega co najmniej jednej planowej kontroli w roku, a w uzasadnionych przypadkach mogą być przeprowadzane również kontrole dodatkowe.
Certyfikat potwierdza zgodność zgłoszonej działalności z wymaganiami dotyczącymi produktów ekologicznych i stanowi formalne potwierdzenie funkcjonowania podmiotu w systemie kontroli i certyfikacji.
Korzyści z certyfikacji dystrybucji produktów ekologicznych
Uzyskanie certyfikatu w zakresie dystrybucji i wprowadzania do obrotu produktów ekologicznych potwierdza zgodność prowadzonej działalności z wymaganiami obowiązujących przepisów. Certyfikacja wspiera również transparentność i wiarygodność przedsiębiorcy na rynku żywności ekologicznej.
- Potwierdzenie zgodności z wymaganiami prawa – Certyfikat potwierdza spełnianie wymagań określonych w obowiązujących przepisach dotyczących produktów ekologicznych.
- Możliwość wprowadzania produktów ekologicznych do obrotu – Aktualny certyfikat w odpowiednim zakresie jest warunkiem niezbędnym do wprowadzania do obrotu produktów oznakowanych jako ekologiczne.
- Większa wiarygodność wobec kontrahentów – Certyfikat stanowi potwierdzenie funkcjonowania podmiotu w systemie i spełniania określonych wymagań.
- Transparentność łańcucha dostaw – System certyfikacji opiera się na zasadzie pełnej identyfikowalności produktów od pola do końcowego konsumenta.
- Dostęp do rynku produktów ekologicznych – Odbiorcy krajowi i zagraniczni weryfikują, czy dostawcy posiadają ważny certyfikat w odniesieniu do produktów ekologicznych.
- Możliwość stosowania unijnego logo rolnictwa ekologicznego – Podmiot posiadający odpowiedni certyfikat może stosować logo rolnictwa ekologicznego Unii Europejskiej zgodnie z obowiązującymi zasadami znakowania.
Etapy certyfikacji dystrybucji produktów ekologicznych
Proces certyfikacji obejmuje kolejne etapy, od zgłoszenia działalności po ocenę wyników kontroli i wydanie certyfikatu. Zakres postępowania zależy od rodzaju prowadzonej działalności i zgłoszonego zakresu certyfikacji.
1. Zgłoszenie działalności
Proces rozpoczyna się od przekazania wypełnionego formularza zgłoszenia działalności, o którym mowa w art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848. W zgłoszeniu należy wskazać informacje dotyczące prowadzonej działalności, jej zakresu oraz kategorii produktów.
Formularz można podpisać podpisem kwalifikowanym i przesłać drogą elektroniczną na adres: zgloszenie@agroeko.com.pl albo przesłać oryginał dokumentu z własnoręcznym podpisem na adres:
Centrum Jakości AgroEko sp. z o.o.
ul. Młynarska 42
01-171 Warszawa
[Formularz zgłoszenia działalności]
2. Wniosek o certyfikację, procedury i umowa
Po zarejestrowaniu zgłoszenia jednostka certyfikująca przesyła do wypełnienia i podpisania wniosek o certyfikację oraz umowę.
Do dokumentów należy dołączyć opis prowadzonej działalności w zakresie produktów ekologicznych wraz z procedurami i działaniami zapewniającymi zgodność z wymaganiami dotyczącymi produktów ekologicznych.
3. Kontrola
Po uzgodnieniu dogodnego terminu inspektor przeprowadza kontrolę działalności objętej certyfikacją. Kontrola odbywa się w miejscu prowadzenia działalności, a w zależności od zakresu może obejmować zakład, magazyn lub inne lokalizacje.
Proces obejmuje ocenę dokumentacji oraz kontrolę procesów i systemów zapewniających identyfikowalność produktów ekologicznych.
Po zakończeniu kontroli inspektor sporządza protokół, z którego treścią oraz wynikami kontroli zapoznawany jest kontrolowany.
4. Ocena wyników kontroli, decyzja i wydanie certyfikatu
Wyniki kontroli podlegają ocenie. Jeżeli podmiot spełnia wymagania systemu rolnictwa ekologicznego, podejmowana jest pozytywna decyzja pokontrolna.
Podmiot otrzymuje certyfikat ekologiczny, który potwierdza spełnianie wymagań dotyczących zgłoszonej działalności związanej z produktami ekologicznymi w zakresie objętym certyfikacją.
Certyfikowany podmiot podlega również dalszej kontroli i nadzorowi. Co najmniej raz w roku przeprowadzana jest planowa kontrola, a w uzasadnionych przypadkach mogą odbywać się również kontrole dodatkowe.
Ważne
Jeżeli podmiot prowadzący dystrybucję lub wprowadzający produkty ekologiczne do obrotu przechowuje je w magazynach, powinien dodatkowo zgłosić kategorię działalności „przechowywanie”.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące zabezpieczone: przetwórstwo i dystrybucja / obrót produktów ekologicznych
Proces rozpoczyna się od zgłoszenia działalności i określenia zakresu planowanej certyfikacji (formularz zgłoszenia działalności). Zgłoszenie należy przygotować na formularzu zgodnym z art. 34 rozporządzenia (UE) 2018/848, wskazując zakres działalności oraz kategorie produktów. Dokument można przesłać elektronicznie, opatrzony kwalifikowanym podpisem, na adres zgloszenie@agroeko.com.pl lub dostarczyć w oryginale na adres Centrum Jakości AgroEko, ul. Młynarska 42, 01-171 Warszawa.
Certyfikacji podlegają podmioty prowadzące działalność w zakresie produkcji, przygotowania, przechowywania, dystrybucji, importu, eksportu oraz wprowadzania do obrotu produktów ekologicznych. W systemie kontroli mogą znajdować się również pośrednicy, którzy nie mają bezpośredniego kontaktu z produktami.
Przepisy przewidują wyjątki dla sprzedawców produktów ekologicznych w opakowaniach oraz, w Polsce, dla niektórych sprzedawców produktów nieopakowanych, jeśli spełniają określone warunki dotyczące wielkości sprzedaży lub kosztu certyfikacji.
Przygotowanie obejmuje zachowanie, przetwarzanie produktów ekologicznych lub produktów w okresie konwersji, a także inne czynności wykonywane na produkcie nieprzetworzonym, które nie zmieniają produktu wyjściowego. Do takich czynności należą m.in. ubój, krojenie, czyszczenie, mielenie, pakowanie, etykietowanie oraz zmiana oznakowania związana z produkcją ekologiczną.
Nie. Jeżeli podmiot zgłasza działalność w zakresie przygotowania, nie musi dodatkowo zgłaszać przechowywania produktów, które sam wyprodukował lub przygotował, ani przechowywania składników i surowców przeznaczonych do dalszej własnej produkcji. Nie musi również zgłaszać wprowadzania do obrotu produktów, które sam przygotował lub wyprodukował.
Przez dystrybucję i wprowadzanie do obrotu należy rozumieć pozyskanie, w tym zakup, produktów od innego podmiotu posiadającego certyfikat w zakresie produkcji ekologicznej oraz ich dalszą dystrybucję lub wprowadzanie do obrotu bez ingerencji w produkt.
Tak, jeżeli podmiot przechowuje dystrybuowane lub wprowadzane do obrotu produkty ekologiczne, powinien również zgłosić działalność w zakresie przechowywania.
Nie. Podmiot, który wyłącznie dystrybuuje lub wprowadza do obrotu produkty ekologiczne, nie może prowadzić produkcji ani przygotowania produktów ani dokonywać zmian w oznakowaniu związanym z metodą ekologiczną.
Tak. Sklepy internetowe oraz pośrednicy wprowadzający produkty ekologiczne do obrotu, nawet jeśli nie mają bezpośredniego kontaktu z produktem, muszą znajdować się w systemie kontroli i posiadać certyfikat.
Tak. Import produktów ekologicznych jest dozwolony i oznacza wprowadzenie produktów ekologicznych lub produktów w okresie konwersji z państw trzecich na teren Unii Europejskiej. Jeżeli importer przechowuje produkty we własnych magazynach, powinien dodatkowo zgłosić działalność w zakresie przechowywania.
Tak. Import produktów ekologicznych z państw trzecich podlega zasadom określonym w przepisach Unii Europejskiej, a importer musi zostać objęty systemem kontroli.
Nie. Świadectwo kontroli w systemie TRACES nie jest wymagane w przypadku importu z Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii, zgodnie z obowiązującymi porozumieniami.
Eksport oznacza wywóz produktów ekologicznych lub produktów w okresie konwersji z Unii Europejskiej do państwa trzeciego.
Czas trwania procesu zależy od rodzaju prowadzonej działalności, zakresu certyfikacji oraz kompletności przekazanej dokumentacji. Istotne znaczenie ma prawidłowe i kompletne przygotowanie wymaganych dokumentów.
Certyfikat jest ważny tak długo, jak długo podmiot spełnia wymagania, a wyniki przeprowadzanych kontroli potwierdzają zgodność działalności z zasadami systemu. Certyfikat może być wydany na okres maksymalnie 18 miesięcy. Kolejny certyfikat, zastępujący poprzedni, może zostać wydany wcześniej po przeprowadzeniu rocznej oceny i potwierdzeniu zgodności.
Tak. Możliwe jest rozszerzenie zakresu certyfikacji o nowe rodzaje działalności objęte systemem rolnictwa ekologicznego.
Tak. Certyfikacja może obejmować kilka zakładów, magazynów lub oddziałów, jeżeli zostaną one uwzględnione w zgłoszonym zakresie działalności.
Tak. W ramach kontroli oceniana jest zgodność oznakowania produktów z obowiązującymi wymaganiami, w tym oznakowanie związane z metodą ekologiczną.
Tak. Możliwa jest zmiana jednostki certyfikującej zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy zachowaniu ciągłości procesu certyfikacji. Specjaliści Centrum Jakości AgroEko mogą pomóc w przeprowadzeniu procesu zmiany jednostki.
Centrum Jakości AgroEko posiada ogólny cennik, natomiast indywidualna oferta jest przygotowywana w zależności od rodzaju działalności, liczby lokalizacji oraz stopnia jej złożoności.
Kontrola odbywa się w miejscu prowadzenia działalności objętej certyfikacją. W zależności od zakresu może obejmować zakład produkcyjny, magazyn lub inne lokalizacje wskazane w zgłoszeniu.
Co najmniej raz w roku odbywa się planowana kontrola. W uzasadnionych przypadkach mogą zostać przeprowadzone również dodatkowe kontrole.
Tak, certyfikacja może obejmować działalność w zakresie przygotowania i przetwórstwa ekologicznego. Zakres certyfikacji jest określany na podstawie zgłoszonej działalności i obejmuje odpowiednie czynności związane z produktami ekologicznymi.
Proces certyfikacji obejmuje ocenę dokumentacji oraz kontrolę procesów i systemów zapewniających identyfikowalność produktów ekologicznych. Pozwala to na zachowanie przejrzystości łańcucha dostaw od gospodarstwa do końcowego konsumenta.
Podmiot posiadający odpowiedni certyfikat może korzystać z logo rolnictwa ekologicznego Unii Europejskiej zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi oznakowania produktów ekologicznych.